Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Tình trạng bị đổ tội, chịu hình phạt một cách sai trái, không đúng với sự thật: "Oan ức" chỉ việc một người phải gánh chịu sự trừng phạt, lời buộc tội hoặc đối xử bất công mà họ không hề gây ra.
   • Nỗi khổ tâm, uất ức vì bị đối xử bất công: Từ này còn diễn tả cảm xúc đau khổ, phẫn uất của người bị hàm oan.

2. Tính từ (Dùng trong văn nói, thường đi kèm với "quá", "lắm"):

   • Mô tả tình trạng bị oan một cách thảm thiết, rõ ràng: Dùng để nhấn mạnh mức độ nặng nề của sự bất công mà người đó phải chịu. Ví dụ: "Oan ức lắm!"

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Anh ấy đã chịu oan ức suốt mười năm trời vì một tội ác mình không phạm phải.
  • Nỗi oan ức không thể giãi bày khiến lòng cô day dứt khôn nguôi.

• Tính từ (trong câu cảm thán):

  • Trời ơi, tôi oan ức quá! Tôi đâu có làm gì sai.
  • Oan ức lắm! Chẳng ai tin lời tôi nói.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Mang oan ức": phải chịu đựng sự bất công, hàm oan.
  • Người tù ấy đã mang oan ức vào cõi chết.
• "Giải oan ức" / "Rửa oan ức": làm sáng tỏ sự thật để minh oan, xóa bỏ nỗi oan cho ai đó.
  • Bằng chứng mới đã giúp giải oan ức cho người đàn ông vô tội.
• "Oan ức chất chồng": oan ức chồng chất lên nhau, ngày càng nhiều và nặng nề.
  • Những lời buộc tội vô căn cứ khiến oan ức trong lòng anh chất chồng.

Biến thể và từ gần giống

• Oan (tính từ/danh từ): bị đổ tội oan, nỗi oan. (Nghĩa gần với "oan ức" nhưng thường ngắn gọn hơn).
  • Anh ta chết oan trong vụ án đó.
• Uất ức (tính từ/danh từ): tức tối, phẫn uất trong lòng vì bị đối xử bất công. (Nhấn mạnh cảm xúc hơn là hành vi bị buộc tội).
  • Cô ấy cảm thấy vô cùng uất ức vì bị hiểu lầm.

Từ đồng nghĩa

• Hàm oan: bị coi là có tội một cách oan uổng.
• Oan trái: (thường dùng trong văn chương) chỉ mối thù oan nghiệt, sự trái ngang, bất công.

Các cụm từ liên quan

• Kêu oan: kêu lên, than thở về nỗi oan của mình.
  • Người dân kêu oan trước tòa thị chính.
• Thưa oan: kiện cáo, trình báo để đòi lại công bằng.
  • Gia đình nạn nhân đi thưa oan khắp nơi.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Oan ức giãi không ra": Nỗi oan ức quá lớn hoặc không có cơ hội để thanh minh, giãi bày.
  • Bị mọi người xa lánh, anh ta cảm thấy oan ức giãi không ra.
• "Oan có đầu, nợ có chủ": Mọi sự oan ức hay món nợ đều có nguyên nhân, nguồn gốc của nó. (Nhấn mạnh việc cần tìm ra người chịu trách nhiệm).

1. Oan lắm.